Energie- en klimaatminister Rob Jetten in Brielle: ‘Gebruik je stemrecht!’

Brielle - Op uitnodiging van D66 Voorne kwam Rob Jetten maandagavond naar Brielle om tijdens een voor iedereen toegankelijke bijeenkomst in De Brielsche Aap in gesprek te gaan met de inwoners van Voorne-Putten over de spannende zaken in zijn portefeuille, zoals stijgende energieprijzen, CO2, windmolens, stikstof, zonnevelden en aardwarmte.

Lies van der Pol, milieuwethouder in Westvoorne, zou de discussie starten. Op het laatste moment bleek ze verhinderd door een extra ingelaste raadsvergadering in Westvoorne. Daar waren de spanningen hoog opgelopen door een rapport van de Milieufederatie over het robuuster maken van de natuur op Voorne ter compensatie van de stikstofdepositie. Het maakte meteen duidelijk hoe gevoelig het onderwerp zowel lokaal als landelijk als ligt.

Jetten: ‘Nederland is te lang verslaafd geweest aan fossiele energie uit Rusland. Lang hebben we kunnen profiteren van de luxe van lage energieprijzen van elkaar beconcurrerende energiebedrijven. Maar dat is verleden tijd. We moeten zo snel mogelijk de overstap zien te maken naar duurzame energiebronnen. De Noordzee alleen als de elektrische fabriek van Europa is niet genoeg. Ook ik ben me kapot geschrokken van de hoge energieprijzen en het valt niet uit te leggen dat Exxon, Shell en andere grote bedrijven daardoor miljarden winst opstrijken. Zij zullen dat zeker voor een deel moeten compenseren aan de samenleving.’ Begin volgend jaar verwacht de minister bekend te kunnen maken welke maatregelen het kabinet neemt om de inwoners tegemoet te komen. Nederlanders krijgen in ieder geval een bedrag van 190 euro. Heel treurig vindt hij het dat het kabinet bij het doorvoeren van maatregelen wordt gehinderd door het sterk verouderde ICT-systeem van de overheid, dat maar één verandering per jaar aankan. Ook hier wordt hard aan gewerkt.

Gas uit Groningen

Wie vindt dat de Groningse gaskraan weer moet worden opengedraaid, krijgt van Jetten tegenwoordig een tegenvraag: ‘Weet u hoeveel aardbevingen er in Groningen het afgelopen jaar zijn geweest?’ Dat de bevingen een relatief lage kracht op de schaal van Richter hebben, zegt niets over de ernstige gevolgen voor de Groningers. Doordat de bevingen hoog in de ondergrond plaatsvinden, hebben ze veel meer impact. Dat Shell en Exxon al jaren hiervan wisten en niet ingrepen, stemt heel triest. Dus, de Groningers hebben al genoeg moeten doormaken. Desondanks moest de overheid toch het besluit nemen nog een jaar langer door te gaan met het winnen van aardgas

Fantastisch duurzame ontwikkelingen in Rotterdamse haven

Jetten maakte zijn reputatie als excellent debater waar en slaagde er vervolgens ook nog in een positieve boodschap te brengen: ‘Van het meest vieze jongetje in de klas een aantal jaren geleden, is Nederland opgeklommen tot het beste. Er zijn fantastische duurzame ontwikkelingen gaande in de Rotterdamse haven, bijvoorbeeld Neste dat volledig fossielvrij brandstoffen produceert, de waterstoffabriek en andere innovaties. Over 15 jaar zal het Rotterdamse havengebied er heel anders uitzien. Twee nieuwe kerncentrales in Nederland kunnen 15% van onze energiebehoefte dekken. Op de vraag uit de zaal waarom Nederland weer zo nodig koploper moet zijn, antwoordde Jetten dat Nederland ook de grootste voetafdruk heeft. In India wordt groots geïnvesteerd in wind- en waterstofenergie. Met onze kennis en expertise kunnen wij hen en andere landen helpen. Overigens heeft India een vele malen lagere voetafdruk dan Nederland.

De Nederlandse overheid faalt

‘Bepaalt de rechter tegenwoordig het beleid in Nederland, of doet de overheid dat?’, vroeg een andere aanwezige. Jetten moest tot zijn spijt bekennen dat de rechter dit tegenwoordig vaak doet. De reden? ‘De Nederlandse overheid faalt’, was het antwoord. Dezelfde vraagsteller vond het een slechte ontwikkeling dat iedereen met een andere mening tegenwoordig wordt weggezet als populist. Jetten: ‘Het is jammer dat we in Nederland zo ver uit elkaar zijn komen te staan. We moeten naar elkaar blijven luisteren. Door de energiecrisis zijn we als overheid wel beter met elkaar gaan samenwerken.

Uiteraard ging het ook over windmolens. De – zeker in verhouding tot de andere bezoekers - piepjonge 18-jarige student Niels Labree uit Vierpolders wees op de negatieve gevolgen voor de gezondheid en de vereiste afstanden tussen molens. Jetten: ‘We kunnen wel tegen windmolens zijn, maar we moeten ons ook realiseren dat we ze hard nodig hebben. Zelfs hele grote velden zonnepanelen leveren nog maar een fractie van de energie die windmolens opbrengen. Er is nog veel onbekend over de effecten voor de gezondheid. In de loop van het volgende jaar wordt een onderzoek daarnaar afgerond en dan komen er nieuwe normen. Bij negatieve gevolgen denk je als eerste aan de slagschaduw en het geluid. Gek genoeg bleek iemand vooral last te hebben van het rode knipperende lampje. De techniek wordt steeds beter. Het rode knipperende lampje kan nu met een nieuw afstandsradarsysteem komen te vervallen en zo komen er steeds meer oplossingen. Ik ben op bezoek geweest bij iemand die vanuit het ene raam uitkeek op een windmolen en op een andere windmolen vanuit het raam daartegenover. Toch was deze meneer op de een of andere manier tevreden: ‘Het zijn mijn windmolens, ik krijg elk jaar 4500 euro op mijn rekening gestort en alle andere omwonenden ook.’

De inmiddels gearriveerde Lies van der Pol deed, net als Jetten, een bevlogen oproep om op 23 november van zijn/haar stemrecht gebruik te gaan maken. En zoals Rob Jetten al aan het begin van de avond had gezegd: ‘Het gaat in de lokale politiek over meer dan scheve stoeptegels. Het gaat om werk, jeugdzorg, ouderenzorg en woningen.’ Lies van der Pol: ‘De stikstofdiscussie ligt ongelooflijk gevoelig. Dat we de natuur willen behouden, betekent niet dat we de boeren willen verdringen. We moeten daar meer rekening mee houden en het beter uitleggen.’